Archiwum kategorii: Uroczystości święta i wspomnienia

Opisy przypadających na kolejne dni uroczystości, świąt i wspomnień oraz życiorysy świętych i błogosławionych patronów poszczególnych dni.

1 maja, Wspomnienie świętego Józefa Rzemieślnika

Wspomnienie św. Józefa Rzemieślnika ustanowił 1 maja 1955 papież Pius XII, w ten sposób nadał religijny charakter świeckiemu świętu pracy obchodzonemu na całym świecie od 1892.

Tego dnia Kościół akcentuje szczególną godność i znaczenie pracy, ponieważ rozumie i szanuje jej rolę w duchowym rozwoju człowieka. Praca wyzwala z człowieka najpełniej jego uzdolnienia, energię i inicjatywę. Jest szkołą wielu cnót osobistych i społecznych, takich jak wytrzymałość, solidarność, cierpliwość, męstwo, odwaga i ład, współpraca oraz współzawodnictwo.

Jako wzór i patrona na ten dzień Kościół stawia przed nami świętego Józefa, męża Maryi i opiekuna Pana Jezusa, który całe swoje życie spędził jako rękodzielnik i wyrobnik w ciężkiej pracy. Praca stała się dla niego źródłem uświęcenia, ponieważ wykonywał ją rzetelnie i traktował jako zleconą sobie od Boga misję na ziemi.

Także dla nas praca powinna być czymś co nas uświęca i pozwala nam na gromadzenie zasług dla nieba. Pamiętajmy, że Kościół wyniósł na ołtarze nie tylko wielu książąt, biskupów, papieży i zakonników, ale także zapobiegliwych ojców, dzielne matki, rzemieślników, żołnierzy i rolników.

29 kwietnia, Święto św. Katarzyny Sieneńskiej, dziewicy i Doktora Kościoła, Patronki Europy

Katarzyna Benincasa urodziła się 25 marca 1347r. w Sienie (Włochy).

Już jako kilkuletnia dziewczynka była przeniknięta duchem pobożności – w wieku 7 lat złożyła Bogu w ofierze swoje dziewictwo, a w wieku lat 12 wbrew woli rodziców obcięła sobie włosy i zaczęła prowadzić życie pokutne.

Mając 16 lat wstąpiła do Sióstr od Pokuty św. Dominika (tercjarek dominikańskich) w Sienie i prowadziła tam surowe życie, które wypełniała modlitwa, pokuta i posługiwanie trędowatym. W wieku 20 lat była już mistyczką, a pod koniec karnawału 1367r. została mistycznie zaślubiona Chrystusowi.

Odtąd Katarzyna zaczęła przemawiać i pisać listy w imieniu Chrystusa do najznakomitszych osób ówczesnej Europy, zarówno duchownych, jak i świeckich. Ponieważ uznano to za rzecz niespotykaną, wezwano ją przed trybunał inkwizycji do Florencji. Sąd inkwizycyjny nie dopatrzył się żadnej herezji ani błędu, zarówno w jej wypowiedziach, jak i w jej pismach.

1 kwietnia 1375r. otrzymała od Chrystusa stygmaty. Umarła z wyczerpania 29 kwietnia 1380r. w Rzymie w wieku 33 lat.

Jej kult rozpoczął się zaraz po jej śmierci. 26 czerwca 1461r. Pius II uroczyście ją kanonizował. W 1866 ogłoszono ją patronką Rzymu, w 1939 patronką Italii, a w 1970 doktorem Kościoła. Papież Jan Paweł II ogłosił ją w 1999r. patronką Europy.

28 kwietnia, Uroczystość św. Wojciecha, biskupa i męczennika, głównego Patrona Polski

Wojciech urodził się ok. 956r. w Libicach (Czechy). Był szóstym synem Sławnika, spokrewnionego z dynastią saską, panującą wówczas w Niemczech. Według podań wyróżniał się pobożnością i szczodrobliwością.

W 972r. mając 16 lat został oddany pod opiekę biskupa Magdeburga św. Adalberta, który wiódł ascetyczny tryb życia, co wywarło duże wrażenie na Wojciechu. Po śmierci opiekuna Wojciech wrócił do Czech, gdzie w 982r. został wybrany na biskupa Pragi. Pełniąc swoją posługę opiekował się ubogimi, odwiedzał więzienia oraz targi niewolników.

Jako biskup był uzależniony od kaprysu możnych i władcy, miał też kłopoty z duchownymi, którzy łamali zasady swego stanu. Ponieważ jego napomnienia okazały się daremne, a złe obyczaje dalej się szerzyły, po pięciu latach rządów (983-988) postanowił opuścić swą stolicę. Udał się do Rzymu, gdzie papież nie zgodził się zwolnić go z obowiązków biskupich, ale pozwolił mu na pewien czas się od nich oddalić.

W 989r. Wojciech wraz z bratem Radzimem wstąpił do zakonu benedyktynów w Rzymie. Przebywał tam do 992r., gdy papież nakazał mu opuścić klasztor i wrócić do Pragi. Po powrocie do Czech założył nowy klasztor benedyktyński w Brzewnowie pod Pragą, zabrał się do budowy nowych kościołów oraz uzyskał książęcą zgodę na wprowadzenie dziesięciny, aby Kościołowi w Czechach zapewnić stałe dochody. Wysłał także misjonarzy na Węgry. Mimo tych sukcesów po niecałych trzech latach musiał uciekać z Pragi, gdyż wszedł w konflikt z możnym rodem Werszowców.

W maju 996r. synod w Rzymie nakazał Wojciechowi pod groźbą klątwy powrót do swojej stolicy. Ponieważ Czesi nie zgodzili się go przyjąć, późną jesienią 996 Wojciech udał się do Polski z postanowieniem oddania się pracy misyjnej wśród pogan. Wczesną wiosną 997r. wraz z bratem Radzimem wyruszył do Prus. Po drodze miał ufundować opactwa benedyktyńskie w Międzyrzeczu, Trzemesznie i w Łęczycy (Tum).

Dotarłszy na miejsce zorientował się, że Prusowie nie chcą nawrócenia, dlatego postanowił zakończyć misję i wrócić do Polski. W drodze powrotnej, 23 kwietnia 997r., o świcie, tuż po odprawionej Mszy św. zbrojony tłum Prusów otoczył misjonarzy i zabił Wojciecha.

Bolesław Chrobry wykupił jego ciało i sprowadził je najpierw do Trzemeszna, a potem uroczyście do Gniezna. Cesarz Otto III na wiadomość o męczeńskiej śmierci przyjaciela natychmiast poprosił papieża o jego kanonizację. Sylwester II jeszcze przed 999r. uroczyście ogłosił Wojciecha świętym. Wtedy także zapadła decyzja o utworzeniu w Polsce nowej, niezależnej metropolii w Gnieźnie, której patronem został ogłoszony św. Wojciech.

23 kwietnia, Niedziela Miłosierdzia Bożego

Niedziela Miłosierdzia Bożego jest obchodzona w II Niedzielę Okresu Wielkanocnego i kończy okres oktawy Świąt Wielkiej Nocy. Dawniej nazywano ją Niedzielą Białą bądź Niedzielą Przewodnią.

Święto to zostało ustanowione z polecenia Pana Jezusa, które przekazała apostołka Bożego Miłosierdzia święta siostra Faustyna Kowalska. Jezus powiedział do niej: Pragnę, ażeby pierwsza niedziela po Wielkanocy była świętem Miłosierdzia (Dz. 299). Pragnę, aby święto Miłosierdzia, było ucieczką i schronieniem dla wszystkich dusz, a szczególnie dla biednych grzeszników. W dniu tym otwarte są wnętrzności miłosierdzia Mego, wylewam całe morze łask na dusze, które się zbliżą do źródła miłosierdzia Mojego. Która dusza przystąpi do spowiedzi i Komunii świętej, dostąpi zupełnego odpuszczenia win i kar. W dniu tym otwarte są wszystkie upusty Boże, przez które płyną łaski (Dz. 699).

W wielu objawieniach Pan Jezus określił nie tylko miejsce święta w kalendarzu liturgicznym Kościoła, ale także motyw i cel jego ustanowienia, sposób przygotowania i obchodzenia oraz wielkie obietnice. Największą z nich jest łaska „zupełnego odpuszczenia win i kar” związana z Komunią świętą przyjętą w tym dniu po dobrze odprawionej spowiedzi (bez przywiązania do najmniejszego grzechu), w duchu nabożeństwa do Miłosierdzia Bożego, czyli w postawie ufności wobec Boga i czynnej miłości bliźniego. Jest to łaska większa od odpustu zupełnego. Przygotowaniem do tego święta ma być nowenna polegająca na odmawianiu przez 9 dni, poczynając od Wielkiego Piątku, Koronki do Miłosierdzia Bożego.

Święto to w 1985 roku wpisał do kalendarza liturgicznego archidiecezji krakowskiej jej ordynariusz ks. kard. Franciszek Macharski. Potem podobnie uczynili niektórzy biskupi polscy w swoich diecezjach. W 1995 na prośbę Episkopatu Polski święty Jan Paweł II wprowadził to święto dla wszystkich diecezji w Polsce. 30 kwietnia 2000, w dniu kanonizacji Siostry Faustyny Kowalskiej, Papież ogłosił to święto dla całego Kościoła.

16 – 23 kwietnia, Oktawa Wielkiej Nocy

Niedziela Wielkanocna otwiera okres pięćdziesięciu dni, który pierwotnie nazywano Pięćdziesiątnicą, a dziś jest znany jako Okres Wielkanocny.

Pierwsze osiem dni tego okresu tworzy oktawę Wielkiej Nocy. Oktawa, czyli osiem dni oznacza, że radość świętowania została przedłużona na ten czas. Zwyczaj ten jest bardzo dawny i ma na celu podkreślenie rangi i ważności uroczystości, która poprzedza oktawę. Obecnie w kalendarzu liturgicznym zachowały się: oktawa Bożego Narodzenia, oktawa Wielkiej Nocy i oktawa Bożego Ciała.

Nie znamy dokładnej daty powstania oktawy Paschy. Wspomina o niej w IV w. Asteriusz Sofista z Kapadocji. Przypuszcza się jednak, że obchodzono ją znacznie wcześniej, ponieważ Asteriusz nie wprowadza żadnych innowacji, ale raczej opiera się na istniejącej tradycji.

Okres oktawy miał szczególne znaczenie dla neokatechumenów, którzy w Wigilię Paschalną przyjęli chrzest (i pozostałe sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego: bierzmowanie i Eucharystię) i w ten sposób stali się pełnoprawnymi członkami gminy chrześcijańskiej. Tego dnia otrzymali oni białe szaty jako symbol niewinności, wynikającej z przyjęcia chrztu. Przez kolejne siedem dni przychodzili w nich codziennie do kościoła, by uczestniczyć w Najświętszej Eucharystii. Podczas Mszy wygłaszano specjalnie dla nich przygotowane katechezy, w których wyjaśniano nowo ochrzczonym znaczenie znaków i symboli otrzymanych sakramentów. W taki sposób wprowadzano ich w najgłębsze tajemnice wiary chrześcijańskiej.

Tak było aż do soboty, w którą składali białe szaty i oddawali je szafarzowi, by mogły służyć także innym. Następnego dnia, w Niedzielę Przewodnią, czyli pierwszą po Wielkanocy, nowo ochrzczeni w Rzymie, ubrani w swoje zwykłe świąteczne odzienie w uroczystej procesji udawali się do kościoła św. Pankracego, by uczestniczyć we Mszy świętej. Z racji koloru szat, jaki nosili nowo ochrzczeni okres oktawy nazywany był także Białym Tygodniem, a niedziela kończąca oktawę – Białą Niedzielą.

Obecnie, gdy sakrament chrztu jest udzielany przez cały rok, oktawa Wielkiej Nocy pozornie straciła na znaczeniu. Jednak pod względem liturgicznym jest ona bardzo ważna.

Wszystkie dni oktawy posiadają taką samą rangę jak Niedziela Zmartwychwstania, a okres ośmiu dni traktowany jest jak jeden dzień, jako jedno święto, jako dzień najradośniejszy. Wszystkie dni oktawy Wielkanocy traktowane są jako uroczystości, co oznacza, że nie przyjmują one niejako dodatkowych świąt czy wspomnień, jak to jest w przypadku oktawy Bożego Narodzenia. Dlatego też w oktawie Wielkanocy nie obowiązuje post w piątek (tzn. 10.04.2015).

Teksty liturgiczne i biblijne wszystkich dni oktawy nawiązują bezpośrednio do wydarzenia zmartwychwstania Jezusa i jego konsekwencji dla nas. Znajdujemy także wyraźne odniesienie do sakramentu chrztu i tego, co staje się udziałem każdego ochrzczonego.

16 kwietnia, Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego

Niewiasty u pustego grobu — obraz.
Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego jest dniem wielkiej radości. To najważniejsza uroczystość w całym roku.

Rano przed pierwszą Mszą św. (lub po Wigilii Paschalnej) odprawia się procesję rezurekcyjną. Ma ona na celu uroczyste ogłoszenie zmartwychwstania Chrystusa i wezwanie całego stworzenia do udziału w Jego triumfie, dlatego krzyż procesyjny jest tego dnia przyozdobiony czerwoną stułą, a na początku procesji niesie się figurę Zmartwychwstałego.

Jeśli to możliwe, procesja wychodzi na zewnątrz i okrąża kościół raz lub trzy razy. Po powrocie procesji do głównego ołtarza, krzyż i figurę ustawia się obok ołtarza. Następnie śpiewa się hymn „Ciebie, Boga, wysławiamy”, po czym kapłan błogosławi wiernych Najświętszym Sakramentem i chowa Go do tabernakulum. Potem rozpoczyna się bardzo uroczysta Msza święta.

Tego dnia po odmówieniu I nieszporów kończy się okres Triduum Paschalnego.

14 kwietnia, Wielki Piątek

Wielki Piątek to dzień, w którym wspominamy mękę i śmierć Pana Jezusa.

Z tego powodu tego dnia (jedyny raz w roku) nie sprawuje się Mszy Świętej – podczas Komunii spożywamy Hostie konsekrowane poprzedniego dnia. Zamiast tego wierni spotykają się wieczorem na Liturgii Męki Pańskiej, która składa się z następujących części:

  1. Liturgia Słowa, której głównym punktem jest uroczyście odczytany opis Męki Pańskiej z Ewangelii wg św. Jana, naocznego świadka tamtych wydarzeń.
  2. Modlitwa powszechna złożona z dwunastu różnych intencji, w których wspomina się wszystkich, których obmyła zbawcza Krew Chrystusa.
  3. Adoracja Krzyża, która stanowi tego dnia najważniejszy moment w liturgii.
  4. Liturgia Eucharystyczna.

Po zakończeniu całej liturgii przenosi się eucharystyczne Ciało Chrystusa w monstrancji przykrytej białym przezroczystym welonem do tzw. Grobu Pańskiego. Aby podkreślić żałobny charakter tego dnia, ołtarze są obnażone, a puste tabernakulum jest otwarte.

13 kwietnia, Wielki Czwartek

W Wielki Czwartek przed południem kapłani spotykają się ze swoim biskupem w katedrze, aby odprawić tzw. Mszę Krzyżma. Podczas niej biskup konsekruje krzyżmo (olej używany przy udzielaniu sakramentu chrztu, bierzmowania i kapłaństwa oraz służący do namaszczania ołtarza i ścian kościoła) i błogosławi olej chorych oraz olej katechumenów.

Wieczorem wierni spotykają się, aby uczestniczyć we Mszy Wieczerzy Pańskiej.

Liturgia tego dnia podkreśla dwa wydarzenia: Ostatnią Wieczerzę i aresztowanie Chrystusa w Ogrodzie Oliwnym (Getsemani).

Obraz modlitwy w Ogrodzie Oliwnym.
Liturgia Słowa prowadzi nas do Wieczernika, gdzie Jezus wraz z Apostołami spożywa Paschę na pamiątkę wyjścia Żydów z Egiptu i ofiary z baranka, którego krew ocaliła ich pierworodnych od śmierci. W trakcie wieczerzy Chrystus ustanawia sakrament Eucharystii i sprawuje przy udziale uczniów pierwszą Mszę świętą, dlatego w Wielki Czwartek Msza św. jest koncelebrowana przez wszystkich miejscowych kapłanów. Jednocześnie ustanawia sakrament kapłaństwa, którego istotą jest składanie ofiary w imieniu ludu Bożego zgodnie ze słowami Pana Jezusa „To czyńcie na moją pamiątkę”.

Ewangelia przypomina piękny gest miłości Chrystusa względem uczniów, tj. umycie im nóg, dlatego w wielu kościołach praktykowany jest zwyczaj, że celebrans umywa nogi 12 mężczyznom.

Na zakończenie Mszy św. przenosi się eucharystycznego Chrystusa do kaplicy przechowania, zwanej „ciemnicą”, która symbolizuje więzienie, w którym Pan Jezus przebywał po aresztowaniu.

13-15 kwietnia, Święte Triduum Paschalne

Czas Wielkiego Tygodnia od Mszy Wieczerzy Pańskiej, którą celebrujemy w Wielki Czwartek wieczorem, aż do I Nieszporów w Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego to okres Świętego Triduum Paschalnego Męki i Zmartwychwstania Pańskiego, który stanowi szczyt całego roku liturgicznego.

Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota stanowią trzy etapy jednego wydarzenia – Paschy, czyli przejścia Jezusa Chrystusa przez mękę i śmierć do chwały zmartwychwstania.

Święta Wielkiej Nocy to nie Niedziela Zmartwychwstania i Poniedziałek Wielkanocny. Święta Wielkiej Nocy to całe Triduum Paschalne, którego najważniejszy punkt stanowi Wigilia Paschalna celebrowana w nocny z soboty na niedzielę.

12 kwietnia, Wielka Środa

Liturgia Słowa tego dnia przedstawia nam w pierwszym czytaniu Proroctwo o cierpiącym słudze Boga, zapowiadając wydarzenia, które będziemy wspominać już jutro i pojutrze: „Pan Bóg otworzył mi ucho, a ja się nie oparłem ani się nie cofnąłem. Podałem grzbiet mój bijącym i policzki moje rwącym mi brodę. Nie zasłoniłem mojej twarzy przed zniewagami i opluciem. Pan Bóg mnie wspomaga, dlatego jestem nieczuły na obelgi, dlatego uczyniłem twarz moją jak głaz i wiem, że wstydu nie doznam” (Iz 50,5-7).

Dopełnieniem tej zapowiedzi jest fragment Ewangelii, który opowiada o zdradzie Judasza. Judasz należał do dwunastu Apostołów i jak podaje św. Jan Ewangelista był ich skarbnikiem („trzymał trzos”). Nie wiadomo dlaczego zdradził Jezusa, jednak Ewangeliści podkreślają, że uczynił to z własnej inicjatywy. Św. Mateusz pisze, że Judasz „udał się do arcykapłanów i rzekł: Co chcecie mi dać, a ja wam Go wydam. A oni wyznaczyli mu trzydzieści srebrników”.

Pan Jezus świadomy tych wydarzeń, podczas Ostatniej Wieczerzy zapowiedział, że jeden z uczniów go zdradzi. Jak podaje dalej Św. Mateusz Apostołowie „zasmuceni tym bardzo, zaczęli pytać jeden przez drugiego: Chyba nie ja, Panie? On zaś odpowiedział: Ten, który ze Mną rękę zanurza w misie, on Mnie zdradzi. (…) Wtedy Judasz, który Go miał zdradzić, rzekł: Czy nie ja, Rabbi? Mówi mu: Tak jest, ty” (Mt 26,22-25).

11 kwietnia, Wielki Wtorek

Ewangelia dnia dzisiejszego prowadzi nas do Wieczernika, gdzie Jezus zapowiada zdradę Judasza i zaparcie się Piotra. Na wiadomość, że jeden z nich jest zdrajcą, Apostołowie jeden przez drugiego pytali swego Nauczyciela, kim jest zdrajca. Chrystus im odpowiedział: „To ten, dla którego umaczam kawałek chleba i podam mu”, po czym podał go Judaszowi. Następnie powiedział do samego Judasza: „Co chcesz czynić, czyń prędzej” (J 13,26-27).
Znamienny jest brak reakcji uczniów, co św. Jan wydaje się tłumaczyć w następnym zdaniu: „Nikt jednak z biesiadników nie rozumiał, dlaczego mu to powiedział”.

Po wyjściu Judasza Pan Jezus żegna się z uczniami ponownie zapowiadając swoje bliskie odejście: „Dzieci, jeszcze krótko jestem z wami. Będziecie Mnie szukać, ale (…) dokąd Ja idę, wy pójść nie możecie” (J 13,33). Na to powiedział mu Piotr: „Panie, dokąd idziesz? (…)dlaczego teraz nie mogę pójść za Tobą? Życie moje oddam za Ciebie. Odpowiedział Jezus: Życie swoje oddasz za Mnie? Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Kogut nie zapieje, aż ty trzy razy się Mnie wyprzesz.” (J 13,36-38).

Dlaczego Jezus to wszystko powiedział? Czy pragnął ostrzec Judasza i Piotra, aby zbytnio nie ufali sobie samym? Pokazał im przecież do czego doprowadzą ich działania. A może chodziło mu o coś innego? Ostrzeżenie nie zapobiegło zdradzie Judasza i zaparciu się Piotra, jednak Piotr świadomy swojej winy nie popełnił samobójstwa jak Judasz. Uwierzył w Boże miłosierdzie i przyjął Boże wybaczenie. Dzięki temu stał się jednym z Apostołów, którzy głosili Ewangelię Jezusa aż po krańce ziemi, tak aby spełniły się Słowa z księgi Izajasza: „Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi” (Iz 49,6).

10 kwietnia, Wielki Poniedziałek

Liturgia Słowa z tego dnia w pierwszym czytaniu przywołuje fragment pierwszej Pieśni Sługi Pańskiego (Iz 42,1-7), w którym Nowy Testament widzi typ Jezusa. To On jest owym przymierzem dla ludzi i światłością dla narodów, powołanym aby otworzył oczy niewidomym, wypuścił z zamknięcia jeńców, a z więzienia tych, co mieszkają w ciemności. Jezus uczynił to właśnie przez swoją Mękę, Śmierć i Zmartwychwstanie.

Ewangelia z tego dnia opisuje namaszczenie Jezusa podczas Jego wizyty u Łazarza i jego sióstr w Betanii. Znamienne są słowa Chrystusa wypowiedziane w obronie Marii: „Przechowała to, aby Mnie namaścić na dzień mojego pogrzebu. Bo ubogich zawsze macie u siebie, ale Mnie nie zawsze macie” (J 12,7-8).

9-15 kwietnia, Wielki Tydzień

Wielki Tydzień to okres w roku liturgicznym kiedy wspominamy i na nowo przeżywamy najważniejsze wydarzenia z historii naszego zbawienia: Mękę, Śmierć i Zmartwychwstanie Pana Jezusa.

Ukształtował się on już za czasów papieża św. Grzegorza I Wielkiego (+ 604). Wydarzenia Wielkiego Tygodnia obejmują: triumfalny wjazd Jezusa do Jerozolimy, Jego ostatnie dyskusje z Sanhedrynem w świątyni, przepowiednie Chrystusa o zburzeniu Jerozolimy i o końcu świata, namaszczenie Jezusa w Betanii, zdradę Judasza, Ostatnią Wieczerzę, Mękę Pańską i Zmartwychwstanie.

Wszystkie obrzędy liturgiczne tego okresu mają na celu ułatwić wiernym odtworzenie tych wypadków, a przez to pobudzić do refleksji nad swoją relacją z Bogiem.

Aby osiągnąć ten cel papież Pius XII w 1955r. wprowadził istotne zmiany w obrzędach liturgicznych Wielkiego Tygodnia. Od tej pory wszystkie nabożeństwa:

  • odbywają się w godzinach wieczornych, aby mogli w nich uczestniczyć wszyscy wierni
  • są odprawiane w języku polskim, aby były zrozumiane przez wszystkich
  • zostały okrojone i skrócone na tyle, aby były w swojej myśli historycznej i teologicznej bardziej jasne i przejrzyste

W ten sposób przybrały one swój współczesny wygląd.

9 kwietnia, Niedziela Palmowa

Benjamin Haydon, wjazd Chrystusa do JerozolimyHosanna Synowi Dawida: Błogosławiony Ten, który przychodzi w imię Pańskie! Hosanna na wysokościach! (Mt 21,9) — tymi słowami Żydzi witali wjeżdżającego do Jerozolimy na osiołku Jezusa. W tym momencie radości nic nie zapowiadało Jego nadchodzącej Męki, Śmierci i Zmartwychwstania.

Na pamiątkę tego wydarzenia już od IV wieku w Jerozolimie istniał zwyczaj, że w Niedzielę Palmową patriarcha otoczony radośnie okrzykującym tłumem wsiadał na oślicę i wjeżdżał na niej z Góry Oliwnej do Jerozolimy. W wiekach V i VI zwyczaj ten powszechnie praktykowano w Kościele Zachodnim. W XI w. wprowadzono do liturgii zwyczaj święcenia palm.

Obecnie liturgia tego dnia rozpoczyna się przy wejściu do kościoła, gdzie na kapłana oczekują wierni z palmami. Kapłan ubrany w czerwony (nie fioletowy) ornat święci palmy, a następnie czyta fragment Ewangelii o wjeździe Chrystusa Pana do Jerozolimy. Potem procesja udaje się do prezbiterium, gdzie zostają odczytane dwa czytania oraz opis Męki Pańskiej. W ten sposób Kościół wprowadza nas w wydarzenia, które będziemy obchodzić w Wielkim Tygodniu. Jednocześnie przypomina nam, że ten sam tłum, który wołał „Hosanna” już niedługo będzie krzyczał “Na krzyż z nim!” (Mt 27,22).

25 marca, Uroczystość Zwiastowania Pańskiego

ikona Zwiastowania Nie bój się, Maryjo, znalazłaś bowiem łaskę u Boga. Oto poczniesz i porodzisz Syna, któremu nadasz imię Jezus. Będzie On wielki i będzie nazwany Synem Najwyższego, a Pan Bóg da Mu tron Jego praojca, Dawida. Będzie panował nad domem Jakuba na wieki, a Jego panowaniu nie będzie końca (Łk 1, 30-33)

Te słowa archanioł Gabriel wypowiedział do Maryi, w których zapowiada jej powołanie: stanie się Matką Zbawiciela. Jednocześnie ogłasza także to na co wielu czekało od dawna – przyjście Chrystusa, Mesjasza, który odkupi świat. Spotkanie Marii z Gabrielem nie tylko zmieniło życie Jej i Józefa, ale odmieniło losy świata. Dzięki Jej „Fiat” narodził się Jezus, a dzięki niemu wszyscy zostaliśmy zbawieni — otrzymaliśmy nowe życie i staliśmy się Dziećmi Bożymi.

Z tego powodu jest to dla chrześcijan bardzo ważne wydarzenie, upamiętniane nie tylko przez Uroczystość Zwiastowania Pańskiego i bazylikę w Nazarecie, ale przede wszystkim przez dwie modlitwy – „Zdrowaś Mario” i „Anioł Pański”. Modlitwa „Zdrowaś Mario”, czyli Pozdrowienie Anielskie składa się ze słów pozdrowienia archanioła Gabriela („pełna łaski, Pan z Tobą” — Łk 1,28), z radosnego okrzyku św. Elżbiety podczas Nawiedzenia („Błogosławiona jesteś między niewiastami i błogosławiony jest owoc Twojego łona” — Łk 1,42) oraz z modlitwy Kościoła, którą w XVI w. wprowadził święty papież Pius V. (Pierwotnie odmawiano jedynie dwie pierwsze części, złożone ze słów pochodzących z Pisma Świętego.)

Do rozpowszechnienia tej modlitwy najbardziej przyczyniła się praktyka odmawiania różańca świętego, gdzie powtarza się ją obecnie aż 200 razy. Pozdrowienie Anielskie wchodzi również w skład modlitwy „Anioł Pański”, odmawiając którą przypominamy sobie scenę Zwiastowania i to, co się w niej dokonało.

Do tej modlitwy w szczególny sposób zachęca nas papież, który odmawia ją codziennie, a w niedzielę spotyka się przy tej okazji z wiernymi gromadzącymi się na placu świętego Piotra, którym po modlitwie udziela błogosławieństwa.

Znaczenie zwiastowania podkreśla także to, że jego wspomnienie obchodzone jest w randze uroczystości. Od V wieku świętuje je Kościół Wschodni, a od VII w. również Zachodni. Główny akcent kładziono z początku nie na aspekt zwiastowania, ale wcielenia się Chrystusa. Dopiero z czasem święto to nabrało charakteru maryjnego poprzez podkreślenie szczególnego posłannictwa Maryi jako „błogosławionej między niewiastami” i wybranej na Matkę Zbawiciela.

Obecnie, tak jak na początku, podkreśla się przede wszystkim Zwiastowanie jako moment wcielenia Jezusa, czyli moment Jego poczęcia z Ducha Świętego — dlatego Zwiastowanie obchodzimy równo dziewięć miesięcy przed Bożym Narodzeniem.

Nim zaczęto obchodzić tę uroczystość, w IV wieku Józef z Tyberiady — żydowski bogacz, który przeszedł na chrześcijaństwo wybudował w Nazarecie, na miejscu gdzie według podania miał stać domek Świętej Rodziny, bazylikę Zwiastowania. Świątynia przetrwała do XI w; na jej miejscu krzyżowcy wznieśli o wiele większy i okazalszy kościół, który w 1955 zastąpiła obecnie istniejąca świątynia wybudowana przez franciszkanów.

19 marca, Uroczystość św. Józefa, Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny

Józef z Nazaretu był potomkiem króla Dawida, co wykazał w swojej Ewangelii św. Mateusz.

Mimo tak wysokiego pochodzenia nie posiadał żadnego majątku. Zarabiał na życie pracując jako stolarz i cieśla. Chociaż w ikonografii jest przedstawiany jako starzec, w rzeczywistości był młodzieńcem — poślubił Maryję mając około 30 lat. Czytaj dalej 19 marca, Uroczystość św. Józefa, Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny

4 marca, Święto św. Kazimierza, królewicza, patrona naszej parafii

Kazimierz urodził się 3 października 1458r. w Krakowie na Wawelu. Był drugim z kolei synem Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, córki cesarza Niemiec, Albrechta II Habsburga.

Jego rodzice byli bardzo pobożni: codziennie słuchali Mszy Świętej, pielgrzymowali do Częstochowy, ufundowali liczne kościoły i klasztory. Dbali także o katolickie wychowanie swoich dzieci, w którym obok m.in. literatury klasycznej, historii i filozofii, szermierki, jazdy konnej nie zabrakło także „ćwiczenia w pobożności i Bojaźni Bożej”.

Kazimierz wyróżniał się spośród swego rodzeństwa spokojnym i wrażliwym usposobieniem, zdolnościami i pracowitością oraz umiłowaniem spraw Bożych i modlitwy. Złożył ślub czystości, umartwiał swe ciało postami, noszeniem włosiennicy i spaniem na gołej ziemi. Żywił szczególne nabożeństwo do Najświętszego Sakramentu i Matki Bożej, jeśli w nocy zastawał kościół zamknięty, modlił się przed jego drzwiami.

Gdy około 1471r. na Węgrzech wybuchł bunt przeciwko królowi Maciejowi Korwinowi, Kazimierzowi zaproponowano koronę św. Stefana. Wybór padł na niego, ponieważ jego starszy brat dopiero co został królem Czech. Ojciec Kazimierza chętnie przystał na tę propozycję i wysłał go wraz z 12 tysiącami żołnierzy na Węgry. Wyprawa zakończyła się niepowodzeniem, a królewicz wrócił do Polski.

Po powrocie do kraju Kazimierz został prawą ręką ojca, który upatrywał w nim swego następcę i wciągał go powoli do współrządzenia. Podczas dwuletniego pobytu ojca na Litwie królewicz pełnił funkcję namiestnika w Koronie (Polsce). Król planował ożenić syna z jedną z córek cesarza Niemiec Fryderyka III, jednak Kazimierz zdecydowanie odmawiał złamania ślubu czystości.

W 1483r. na wezwanie ojca udał się do Wilna, nie dotarł jednak na miejsce. Zmarł w drodze, 4 marca 1484r (w wieku 26 lat), z powodu gruźlicy, na którą od dłuższego czasu chorował.

W 1518 brat Kazimierza, król Zygmunt I Stary poprosił papieża o kanonizację królewicza. Trzy lata potem papież Leon X wyraził na to zgodę wydając stosowną bullę, która jednak zaginęła w drodze do Polski, dlatego uroczysta kanonizacja św. Kazimierza odbyła się dopiero w 1604r. za zgodą papieża Klemensa VIII.

1 marca, Środa Popielcowa

Popielec
Popielec

Środa Popielcowa to dzień, który rozpoczyna okres czterdziestodniowego przygotowania do Świąt Paschalnych (Wielkanocnych).

Ustanowił go w VII wieku papież Grzegorz Wielki, tak aby post w okresie Wielkiego Postu faktycznie trwał 40 dni. Dopóki nie wprowadził on tej zmiany post trwał 36 dni, ponieważ okres Wielkiego Postu rozpoczynał się I niedzielą Wielkiego Postu, a kończył w Wielką Sobotę, przy czym chrześcijanie nie pościli w niedzielę. Dzięki przesunięciu początku tego okresu na środę uzyskano brakujące 4 dni. Obecnie okres Wielkiego Postu zaczyna się w Środę Popielcową, a kończy w Wielki Czwartek przed sprawowaną wieczorem Mszą Wieczerzy Pańskiej i podobnie jak wcześniej nie wlicza się do niego sześciu niedziel.

Dni postu do VII w.
Nd Pn Wt Śr Czw Pt Sb
I 1 2 3 4 5 6
II 7 8 9 10 11 12
III 13 14 15 16 17 18
IV 19 20 21 22 23 24
V 25 26 27 28 29 30
VI 31 32 33 34 35 Wielki Piątek 36 Wielka Sobota
Dni postu od VII w.
Nd Pn Wt Śr Czw Pt Sb
1 2 3 4
I 5 6 7 8 9 10
II 11 12 13 14 15 16
III 17 18 19 20 21 22
IV 23 24 25 26 27 28
V 29 30 31 32 33 34
VI 35 36 37 38 Wielki Czwartek 39 Wielki Piątek 40 Wielka Sobota

(Cyfry rzymskie oznaczają kolejność niedzieli Wielkiego Postu)

W Środę Popielcową obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post ścisły (trzy posiłki w ciągu dnia, w tym jeden do syta). Prawem o wstrzemięźliwości są związani wszyscy powyżej 14 roku życia, a prawem o poście — osoby pełnoletnie do rozpoczęcia 60 roku życia.

Tego dnia podczas Mszy świętej ma także miejsce zwyczaj posypywania głów popiołem, w trakcie którego kapłan wypowiada słowa z Pisma Świętego „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” (Rdz 3,19) bądź „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!” (Mk 1,15). Zwyczaj ten wywodzi się z obrzędu wypędzania publicznych pokutników z kościoła, który od połowy V wieku miał miejsce w poniedziałek (a od VII wieku w środę) przed I niedzielą Wielkiego Postu.

Od X wieku zaczęli do nich dołączać inni wierni zgromadzeni w kościele, którzy także uważali się za grzeszników i chcieli pokutować. Kościół wychodząc naprzeciw rosnącej praktyce w 1091r. zalecił wszystkim wiernym praktykować obrzęd sypania głów popiołem w środę rozpoczynającą Wielki Post. Kilka lat później papież Urban II nakazał go stosować w całym Kościele. W tym też czasie ustalono, że popiół do posypywania głów wiernych ma pochodzić z palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku.

Papież Franciszek wzorem swoich poprzedników kieruje do nas swoje orędzie na Okres Wielkiego Postu. Zwraca w nim szczególną uwagę na globalizację obojętności i prosi nas wszystkich „abyśmy dla przezwyciężenia obojętności i naszych pretensji do wszechmocy przeżywali ten czas Wielkiego Postu jako drogę formacji serca (…). Mieć serce miłosierne to nie znaczy mieć serce słabe. Kto chce być miłosierny, musi mieć serce mocne, stałe, niedostępne dla kusiciela, a otwarte na Boga. Serce, które pozwala przeniknąć się Duchowi i daje się prowadzić na drogi miłości, które wiodą do braci i sióstr. W gruncie rzeczy serce ubogie, czyli takie, które zna swoje ubóstwo i poświęca się dla drugiego”. Jeśli będziemy mieć serce mocne i miłosierne, czujne i szczodre, nie damy się zamknąć w sobie i nie wpadniemy w wir globalizacji obojętności.

22 lutego, Święto katedry św. Piotra, Apostoła

Święto katedry św. Piotra Apostoła ma bardzo długą tradycję.

Wywodzi się z III w., a od IV w. nosi swoją obecną nazwę. Od samego początku było ono obchodzone niezależnie od celebrowania rocznicy męczeństwa Apostoła (29 czerwca). Ma ono podkreślać fakt, że to św. Piotr otrzymał od Jezusa najwyższą władzę w Kościele i został wybrany na pasterza Chrystusowej owczarni.

To właśnie do niego Jezus powiedział: „Ty jesteś Piotr (czyli Skała), i na tej Skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą. I tobie dam klucze królestwa niebieskiego; cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie” (Mt 16, 18-19). Potem rzekł mu także: „Paś owce moje” (J 21, 15-17). Po wniebowstąpieniu Pana Jezusa św. Piotr sprawował najwyższą władzę w Kościele do swojej męczeńskiej śmierci (ok. 64r.).

Swoją stolicę założył wpierw w Antiochii (Ga 2, 11-14), a dopiero potem, gdy osiadł na stałe w Rzymie przeniósł ją do tego miasta. Fakt ten miał wpływ także na kalendarz liturgiczny — do 1969r. Kościół łaciński obchodził dwa święta związane ze Stolicą Piotrową: Katedry św. Piotra w Rzymie (18 stycznia) i Katedry św. Piotra w Antiochii (22 lutego).

Należy jednak zauważyć, że słowo katedra odnosi się tutaj nie do kościoła jako budowli, ale do tronu biskupiego, na którym zasiadał Apostoł, kiedy przewodniczył zebraniom wiernych.

Od czasu męczeńskiej śmierci św. Piotra Kościół nieprzerwanie wybiera jego następców. Obecnie jest nim papież Franciszek. Sukcesja ta nigdy nie została przerwana. Dzięki temu autorytet Następcy św. Piotra wynikający ze szczególnego posłannictwa Apostoła pozostaje niepodważalny.

14 lutego, Święto św. Cyryla, mnicha i Metodego, biskupa, Patronów Europy

Bracia Cyryl i Metody byli synami Leona, wyższego oficera garnizonu w Tesalonikach.

Starszy z nich, Metody urodził się między 815, a 820r, na chrzcie otrzymał imię Michał. Miał talent prawniczy, dlatego postanowił zostać urzędnikiem – pełnił funkcję zarządcy cesarskiego w jednej ze słowiańskich prowincji. Po pewnym czasie porzucił jednak karierę urzędniczą i wstąpił do klasztoru w Bitynii, gdzie przyjął imię Metody i został przełożonym.

Około 855r. dołączył do niego jego młodszy brat, Cyryl. Urodził się on w 826r., a na chrzcie otrzymał imię Konstanty. Odbył studia w Konstantynopolu, po czym został bibliotekarzem przy kościele Hagia Sophia. Jakiś czas potem prowadził w szkole cesarskiej wykłady z filozofii. Następnie udał się do klasztoru w Bitynii, gdzie przebywał wtedy Metody.

Na rozkaz cesarza Michała III, bracia udali się razem do kraju Chazarów na Krym, aby rozwiązać spory religijne między chrześcijanami, Żydami i Saracenami. Ich misja powiodła się, a oni zostali wysłani, aby głosić naukę Chrystusa Słowianom: najpierw Bułgarom, wśród których pracowali pięć lat, potem na Morawach, gdzie wprowadzili do liturgii język słowiański pisany alfabetem greckim (głagolicę), ponadto Cyryl przetłumaczył Pismo Święte na język staro-cerkiewno-słowiański. Z Panonii (Węgier) bracia udali się do Wenecji, gdzie chcieli uzyskać dla swoich uczniów święcenia kapłańskie.

Zostali tam wrogo przyjęci. Oskarżono ich przed papieżem niemal o herezję, a oni sami zostali wezwani do Rzymu przez Mikołaja I. Wkrótce jednak papież zmarł, a jego następca Hadrian II przyjął ich bardzo serdecznie, kazał wyświęcić ich uczniów na kapłanów, a słowiańskie księgi liturgiczne uroczyście złożyć na ołtarzu w kościele Matki Bożej, zwanym Fatne.

Niedługo potem Cyryl wstąpił do jednego z greckich klasztorów. Zmarł na rękach swego brata 14 lutego 869r. Po jego śmierci Metody został arcybiskupem Moraw i Panonii (Węgier) oraz otrzymał uprawnienia legata, dzięki temu mógł kontynuować rozpoczęte z bratem dzieło, m.in. wprowadzić za aprobatą Rzymu obrządek słowiański.

Z tego powodu był ustawicznie krytykowany przez kler niemiecki, a szczególnie przez arcybiskupa Salzburga, który podczas synodu w Ratyzbonie uwięził go w jednym z bawarskich klasztorów. Metody spędził tam dwa lata (870-872) i został uwolniony dopiero po interwencji papieża Jana VII. Ponieważ nadal był nękany przez niemiecki kler, udał się do Rzymu, gdzie życzliwy mu papież potwierdził wszystkie nadane mu wcześniej przywileje oraz dał mu za sufragana biskupa Wikinga (miał urzędować w Nitrze). Powróciwszy na Morawy zmarł w Welehradzie 6 kwietnia 885r.

Święci Cyryl i Metody są powszechnie uważani za apostołów Słowian. Ich językiem w liturgii nadal posługują się prawosławni i grekokatolicy. W 1980r. papież Jan Paweł II ogłosił ich – obok św. Benedykta – współpatronami Europy.

11 lutego, Wspomnienie Najświętszej Maryi Panny z Lourdes

11 lutego 1858 r. Matka Boża objawiła się Bernadecie Soubirous, ubogiej pasterce w Grocie Massabielskiej w Lourdes. Było to pierwsze z osiemnastu objawień (trwały od 11 lutego do 16 lipca), podczas których Maryja pod postacią „Pięknej Pani” z różańcem w ręku wzywała do modlitwy i pokuty.

Podczas objawienia w dniu 25 lutego na oczach zebranego tłumu we wskazanym przez Matkę Bożą miejscu w pobliżu groty ukazało się źródło, którego dotąd nie było. Woda biła z niego coraz obficiej i szerokim strumieniem płynęła do rzeki. Szybko okazało się, że ma ona leczniczą moc — osoby, które się w niej obmyły w cudowny sposób odzyskiwały zdrowie. Niebawem Lourdes stało się znane jako miejsce cudownych uzdrowień.

25 marca, w uroczystość Zwiastowania Pańskiego, Bernadetta zapytała Matkę Bożą o Jej imię. W odpowiedzi Maryja rzekła: „Jam jest Niepokalane Poczęcie”. Były to bardzo ważne słowa, ponieważ mijały zaledwie 4 lata od ogłoszenia przez papieża Piusa IX dogmatu o Niepokalanym Poczęciu Maryi, który budził pewne kontrowersje.

18 stycznia 1862 r. komisja biskupa z Targes po wielu badaniach ogłosiła dekret, że można dać wiarę zjawiskom, jakie się przydarzyły w Lourdes, a w 1864 r. ks. proboszcz Peyramale przystąpił do budowy świątyni. W 1875 r. uroczyście poświęcił ją arcybiskup Paryża Guibert w obecności 35 arcybiskupów i biskupów, 3 tys. kapłanów i 100 tys. wiernych.

Bernadetta w 1866 r. wstąpiła do klasztoru Notre Dame de Nevers, gdzie zmarła na gruźlicę w 1879 r., w wieku 35 lat. Pius XI w 1925 r. uroczyście beatyfikował Bernadettę Soubirous, a w 1933 r. ją kanonizował.

Natomiast w 1891 r. papież Leon XII ustanowił święto Objawienia się Matki Bożej w Lourdes, które św. Pius X rozciągnął na cały Kościół (1907 r.). Od 1993 r. tego dnia Kościół obchodzi Światowy Dzień Chorego, ustanowiony przez papieża Jana Pawła II (13 maja 1992 r., w 75. rocznicę objawień fatimskich i 11. rocznicę zamachu na jego życie). Ogólnoświatowe obchody tego dnia co roku odbywają się w jednym z sanktuariów maryjnych na świecie.

10 lutego, Wspomnienie świętej Scholastyki, dziewicy

Święta Scholastyka urodziła się ok. 480r. i była siostrą bliźniaczką św. Benedykta z Nursji (środkowe Włochy), założyciela benedyktynów. Jej ojciec był właścicielem ziemskiej posiadłości.

Była bardzo związana ze swoim bratem – towarzyszyła mu w podróżach i naśladowała jego tryb życia, poświęcony Bogu. Gdy Benedykt założył pierwszy męski klasztor w Subiaco, Scholastyka założyła wspólnotę żeńską tuż obok, w Plombariola. Gdy musiał przenieść się na wzgórze Monte Cassino, ona utworzyła kolejny klasztor w jego pobliżu.

Raz do roku spotykali się na „świętych, krzepiących” rozmowach. Ostatnie takie spotkanie miało miejsce w 542r. Trzy dni później, 10 lutego zmarła św. Scholastyka, a niedługo potem jej brat. Miała pewien wpływ na regułę świętego Benedykta – jej kobieca wrażliwość nieco złagodziła jego surową wizję, dzięki czemu powstała reguła spójnie łączy w sobie miłość i posłuszeństwo.

Święty Grzegorz Wielki określił ją jako „tę, która więcej umiłowała”.

6 lutego, Wspomnienie św. męczenników Pawła Miki i Towarzyszy

Święty Paweł Miki i jego Towarzysze to pierwsi męczennicy z Dalekiego Wschodu. Paweł urodził się w 1565r. koło Kioto, był synem samuraja.

Mając 5 lat razem z rodzicami i całą rodziną przyjął chrzest, sześć lat potem rozpoczął naukę w kolegium jezuickim. W wieku 22 lat wstąpił do Towarzystwa Jezusowego. Po ukończeniu nowicjatu i odbyciu studiów przez długi czas był wędrownym katechistą na terenie całej Japonii. Przetłumaczył na język japoński i przygotował na piśmie główne prawdy wiary.

Przygotowywał się do przyjęcia święceń kapłańskich, kiedy w 1597r. wybuchły prześladowania. Chrześcijaństwo było wtedy w Japonii bardzo młode – pierwszy misjonarz w tym kraju, święty Franciszek Ksawery rozpoczął swoją działalność niecałe 50 lat wcześniej.

Święty Paweł Miki został aresztowany w Kioto i poddany torturom, po czym razem z innymi więźniami obwożono go po mieście z wypisanym wyrokiem śmierci. Wykorzystał on to do głoszenia zebranym nauki Chrystusa. Następnie umieszczono go w wiezieniu w pobliżu Nagasaki, wśród jego towarzyszy znalazło się 3 jezuitów, 6 franciszkanów i 17 tercjarzy franciszkańskich. Wszyscy oni zostali ukrzyżowani na wzgórzu w Nagasaki.

Świadkiem ich męczeństwa byli licznie zgromadzeni chrześcijanie, którzy modlili się razem z ukrzyżowanymi oraz poganie, którym święty Paweł Miki głosił z krzyża Chrystusa. Zachęcał także swoich Towarzyszy do wytrwania w cierpieniu. Męczennicy zginęli przeszyci lancami żołnierzy 5 lutego 1597r.

Zostali beatyfikowani w 1627r., a kanonizowani w 1862r.

5 lutego, Wspomnienie św. Agaty, dziewicy i męczennicy

Święta Agata urodziła się około 235r. w Katanii na Sycylii.

Po przyjęciu chrztu złożyła śluby dziewictwa. Pochodziła z zamożnej rodziny, wyróżniała się świetnym wykształceniem i niezwykłą urodą, dlatego zwróciła uwagę Kwincjana, namiestnika Sycylii, który zaproponował jej małżeństwo. Agata odrzuciła jego oświadczyny, co spowodowało, że Kwincjan ją znienawidził i zapragnął się zemścić.

W tym czasie trwały prześladowania chrześcijan zarządzone przez cesarza Decjusza i Agata została aresztowana. Oddano ją pod opiekę rozpustnej kobiety Afrodyzji, aby pozbawić ją dziewiczej niewinności. Ponieważ to się nie udało, skazano ją na tortury podczas których odcięto jej piersi. Na koniec położono ją na rozżarzonych węglach, aby spłonęła żywcem.

W tym momencie zatrzęsła się ziemia, co spowodowało że ludzie zaczęli się domagać zaprzestania męczenia Agaty. Przestraszony namiestnik uciekł, a widzowie ściągnęli ją z ognia. Mimo to niedługo potem, 5 lutego 251, zmarła.

Święta Agata jest jedną z najbardziej czczonych w chrześcijaństwie świętych. W Rzymie w ciągu 200 lat wybudowano ku jej czci aż trzy świątynie. Do jej grobu, aby uprosić zdrowie dla rodziców, pielgrzymowała między innymi święta Łucja. Agata ukazała się jej i przepowiedziała męczeńską śmierć.

31 stycznia, wspomnienie świętego Jana Bosco, kapłana

Jan Bosko urodził się 16 sierpnia 1815 r. w Becchi, około 40 km od Turynu. Pochodził z rodziny piemonckich wieśniaków. Kiedy miał 9 lat, w tajemniczym widzeniu sennym Bóg objawił mu jego przyszłą misję.

Po ukończeniu szkół średnich został przyjęty do wyższego seminarium duchownego w Turynie. 5 czerwca 1841r. otrzymał święcenia kapłańskie. Pół roku później (8 grudnia 1841) przypadkowo spotkał 15-letniego młodzieńca, sierotę, który był zupełnie opuszczony materialnie i moralnie. Skłoniło to Jana Bosko do podjęcia pracy wśród samotnej młodzieży: zaczął ją gromadzić, pomagał w znalezieniu pracy i dachu nad głową. Dbał także o ich rozwój moralny – uczył ich prawd wiary, a w niedzielę dawał okazję do wysłuchania Mszy świętej i przyjmowania sakramentów. Zajmował także młodzież rozrywką.

Aby zapewnić im stałą pomoc stworzył szkoły elementarne, zawodowe i internaty oraz założył dwie rodziny zakonne: Pobożne Towarzystwo św. Franciszka Salezego dla młodzieży męskiej – salezjanów (1859) oraz zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki Wiernych dla dziewcząt (1872). Stosował nową metodę wychowawczą, tzw. „system uprzedzający” (zachowawczy), która nie jest oparta na stosowaniu przymusu, lecz odwołuje się do potencjału dobra i rozumu, jakie wychowanek nosi w swoim wnętrzu.

Cały swój wolny czas poświęcał na pisanie i propagowanie dobrej prasy i książek. Działalność wydawniczą rozpoczął od publikowania żywotów świątobliwych młodzieńców, by swoim wychowankom dać konkretne żywe przykłady i wzory do naśladowania. Rozwinął także szeroką działalność misyjną, posyłając swoich duchowych synów i córki do Ameryki Południowej.

Ma duże zasługi na polu ascezy katolickiej, którą uwspółcześnił i uczynił dostępną dla szerszych warstw wiernych Kościoła. Promował uświęcenie się przez sumienne wypełnianie obowiązków stanu i doskonalenie się przez uświęconą pracę.

Będąc tak aktywny, potrafił jednocześnie znaleźć czas na modlitwę i głębokie życie wewnętrzne. Był obdarzony niezwykłymi przymiotami charyzmatycznymi: uzdrawiał chorych, miał dar bilokacji, rozmnażania orzechów czy kasztanów jadalnych, czytania w sumieniach ludzkich oraz dar przepowiadania przyszłości jednostek, swojego zgromadzenia, dziejów Italii i Kościoła. Mimo to pozostał skromnym i pokornym człowiekiem.

Zmarł 31 stycznia 1888r. Został beatyfikowany 2 czerwca 1929r., a kanonizowany 1 kwietnia 1934r., w Wielkanoc.

28 stycznia, wspomnienie św. Tomasza z Akwinu, kapłana i Doktora Kościoła

Tomasz urodził się na zamku Roccasecca niedaleko Akwinu (Włochy) w 1225 r. W wieku 5 lat został oddany na naukę do opactwa na Monte Cassino. Opuścił je z nieznanych przyczyn i udał się do Neapolu, gdzie studiował na uniwersytecie, tam również zapoznał się z niedawno założonym zakonem dominikanów, do którego wstąpił pomimo sprzeciwu rodziny w wieku około 20 lat.

Odbył studia w Rzymie oraz w Kolonii, gdzie przyjął święcenia kapłańskie, następnie wykładał teologię na paryskiej Sorbonie. Stworzył własną metodę, w której najpierw wysuwał trudności i argumenty przeciw danej prawdzie, a potem je kolejno zbijał i dawał pełny wykład.

Po siedmiu latach powrócił do Włoch, gdzie między innymi prowadził wykłady na dworze papieskim Urbana IV (1261-1265) oraz pełnił funkcję papieskiego kaznodziei (1267-1268). W latach 1269-1272 ponownie przebywał w Paryżu, a następnie wykładał na uniwersytecie w Neapolu (1272-1274). W tym mieście zorganizował teologiczne studium generalne dla zakonu dominikanów.

Zmarł w drodze na sobór w Lyonie w opactwie cystersów w Fossanuova 7 marca 1274r.

Św. Tomasz był kaznodzieją, poetą, wielkim myślicielem, człowiekiem niezwykłej wiedzy i wielkiej świętości. Kilkakrotnie odmawiał propozycji zostania biskupem. Stworzył zwarty system nauki filozoficznej i teologii katolickiej, zwany tomizmem, przez co wywarł głęboki wpływ na ukierunkowanie zachodniej myśli chrześcijańskiej. Szczególną czcią otaczał Chrystusa Zbawiciela, zwłaszcza na krzyżu i w tajemnicy Eucharystii, a Matkę Bożą kochał synowską miłością.

Został kanonizowany 18 lipca 1323r. Święty papież Pius V ogłosił go 11 kwietnia 1567 piątym doktorem Kościoła zachodniego.

27 stycznia, wspomnienie błogosławionego Jerzego Matulewicza, biskupa

Jerzy Matulewicz urodził się 13 kwietnia 1871r. we wsi Lugine koło Mariampola na Litwie. Pochodził z wielodzietnej rodziny litewskiej. Gdy był małym dzieckiem oboje jego rodzice umarli, od tego czasu wychowywał go starszy brat Jan. W trakcie nauki w gimnazjum Jerzy zachorował na gruźlicę kości, na którą chorował do śmierci.

W 1891r. mając 20 lat wstąpił do seminarium duchownego w Kielcach. Wtedy także zmienił swoje nazwisko z Matulaitis na Matulewicz. Gdy władze carskie zamknęły seminarium, kontynuował naukę w Warszawie, a następnie w Petersburgu, gdzie 31 grudnia 1898r. przyjął święcenia kapłańskie. Uzyskał doktorat z teologii na uniwersytecie we Fryburgu Szwajcarskim, po czym podjął zajęcia jako profesor seminarium, a w 1907r. objął katedrę socjologii w Akademii Duchownej w Petersburgu.

Odnowił i zreformował zakon marianów, który władze carskie skazały na wymarcie. W 1909r. złożył śluby zakonne, rok później ułożył nowe konstytucje dla tego zgromadzenia, a od 1911r. do swojej śmierci pełnił funkcję generał zakonu. Po zakończeniu I wojny światowej powołał Zgromadzenie Sióstr Ubogich Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny oraz Zgromadzenie Sióstr Służebnic Jezusa w Eucharystii (Sióstr Eucharystek), które posługują m.in. w naszej parafii. Wspierał także zgromadzenia założone przez błogosławionego ojca Honorata Koźmińskiego.

W latach 1918–1925 był biskupem wileńskim, a następnie został mianowany wizytatorem apostolskim na Litwie. Udało mu się zorganizować życie katolickie w tym kraju i naprawić stosunki ze Stolicą Apostolską. Zmarł nagle po nieudanej operacji 27 stycznia 1927r. w trakcie prac nad zatwierdzeniem konkordatu.

Został beatyfikowany w 1987r. przez Jana Pawła II podczas uroczystości z okazji 600-lecia Chrztu Litwy. Jest jednym z patronów tego kraju.

26 stycznia, Wspomnienie św. Tymoteusza i Tytusa, biskupów

Tymoteusz i Tytus to obok św. Łukasza Ewangelisty dwaj najbliżsi i najbardziej zaufani uczniowie i współpracownicy św. Pawła Apostoła.

Tymoteusz pochodził z rodziny żydowsko-pogańskiej. Za zgodą ojca-poganina został wychowany w wierze mojżeszowej. Znał Pismo święte i często się w nim rozczytywał, wyróżniał się dobrymi obyczajami. Św. Paweł spotkał go w miasteczku Listra podczas swojej drugiej podróży misyjnej. Udzielił mu chrztu, a dla ułatwienia Tymoteuszowi pracy wśród rodaków poddał go obrzezaniu.

Św. Paweł często wysyłał go w trudnych i poufnych sprawach do poszczególnych gmin, które założył, m.in. do Koryntu, Filippi i Tesalonik. Wyznaczył go także na biskupa Efezu, ówczesnej metropolii Azji Mniejszej i stolicy rzymskiej prowincji. W czasie swoich podróży po Azji Mniejszej, Achai (Grecji) i do Jerozolimy św. Paweł zabierał go ze sobą do pomocy w posłudze apostolskiej. Tymoteusz dzielił także ze swoim mistrzem więzienie w Rzymie (Flp 2, 19-23).

W kanonie ksiąg Nowego Testamentu znajdują się dwa Listy do Tymoteusza (autorstwa św. Pawła). Tradycja głosi, że miał on ponieść śmierć męczeńską za czasów cesarza Trajana z rąk rozjuszonego tłumu pogańskiego, kiedy miał odwagę publicznie zaprotestować przeciwko krwawym igrzyskom. Natomiast Martyrologium Rzymskie podaje, że miał on występować przeciwko czci pogańskiej bogini Diany, która w Efezie miała swoje centralne sanktuarium. Możliwe, że obie przyczyny były powodem jego śmierci około 97r.

Do 1969r. św. Tymoteusz odbierał chwałę jako męczennik. Jednak od czasu ostatniej reformy liturgii czcimy go jako wyznawcę w przekonaniu, że ostatnie chwile życia Tymoteusz spędził nie jako męczennik, mimo że w latach swojego pasterzowania wiele musiał wycierpieć dla sprawy Chrystusa.

Tytus znany jest wyłącznie z listów św. Pawła. Pochodził z rodziny grecko-rzymskiej, zamieszkałej w okolicy Antiochii Syryjskiej. Tam spotkał Apostoła Narodów, który zabrał go do Jerozolimy i ochrzcił przed 49r. Tytus towarzyszył mu w podróżach i na soborze apostolskim w Jerozolimie.

Św. Paweł wysyłał go z delikatnymi misjami, m.in. do Koryntu. Nie pozwolił go obrzezać w przekonaniu, że jego praca apostolska będzie rozwijać się nie wśród Żydów, ale wśród pogan. W swoich Listach św. Paweł oddaje Tytusowi najwyższe pochwały. Jeden z listów z kanonu Nowego Testamentu skierował wyłącznie do niego.

Około 63r. św. Paweł ustanowił Tytusa biskupem gminy chrześcijańskiej na Krecie. Według podania miał on ponieść śmierć męczeńską mając 94 lata w mieście Gortyna na Krecie za panowania cesarza Domicjana (81-96). Od 1969r. Kościół zachodni (rzymski) oddaje mu cześć jako wyznawcy.

25 stycznia, Święto Nawrócenia św. Pawła Apostoła

A gdy upadł na ziemię, usłyszał głos, który mówił: „Szawle, Szawle, dlaczego Mnie prześladujesz?”. „Kto jesteś, Panie?” — powiedział. A On: „Ja jestem Jezus, którego ty prześladujesz. Wstań i wejdź do miasta, tam ci powiedzą, co masz czynić” (Dz 9, 4-6).

To spotkanie zmieniło życie Szawła, którego znamy jako św. Pawła z Tarsu, Apostoła Narodów.

Urodził się w żydowskiej rodzinie mocno przywiązanej do tradycji ok. 5-10r. w mieście Tars w Cylicji. Przybył do Jerozolimy, aby studiować Torę. Stał się zdecydowanym przeciwnikiem wyznawców Chrystusa, ponieważ uważał ich za odstępców od judaizmu, a sam gorliwie strzegł tradycji. Był świadkiem ukamienowania św. Szczepana oraz prześladował kościół jerozolimski.

Gdy spotkał Jezusa jechał do Damaszku, gdzie miał zamiar pojmać wszystkich chrześcijan i przyprowadzić ich do Jerozolimy. Po tym spotkaniu Szaweł uwierzył i przyjął chrzest. Zmienił także swoje imię na Paweł.

Odtąd pracował na rzecz Kościoła Chrystusowego, wypełniając swoje powołanie, jak to zapowiedział Jezus: „… wybrałem sobie tego człowieka za narzędzie. On zaniesie imię moje do pogan i królów, i do synów Izraela. I pokażę mu, jak wiele będzie musiał wycierpieć dla mego imienia” (Dz 9,15n).

Zginął śmiercią męczeńską przez ścięcie mieczem, w Rzymie, w 67r.

24 stycznia, Wspomnienie św. Franciszka Salezego, biskupa i Doktora Kościoła

Franciszek Salezy urodził się 21 sierpnia 1567r. w Alpach Wysokich pod Thorens. Pochodził z zamożnej rodziny, był najstarszy z licznego rodzeństwa. W domu otrzymał głęboko katolickie wychowanie. W Paryżu studiował klasykę, teologię i zagadnienia biblijne, nauczył się także języka hebrajskiego i greckiego. Następnie na uniwersytecie w Padwie odbył studia prawnicze, które uwieńczył doktoratem.

W 1591r. odbył pielgrzymkę do Loretto, gdzie złożył ślub dozgonnej czystości. Po powrocie do domu odrzucił propozycję ojca, który chciał, aby rozpoczął karierę urzędniczą oraz ożenił się. Zamiast tego udał się do swojego biskupa i poprosił o udzielenie mu święceń kapłańskich, które otrzymał w 1593r.

W 1594r. za zgodą biskupa udał się w charakterze misjonarza do okręgu Chablais, aby umocnić w wierze katolików i spróbować odzyskać dla Chrystusa tych, którzy przeszli na kalwinizm. Odwiedzał wioski i zagrody wieśniaków. Miał dar nawiązywania kontaktu z ludźmi prostymi i umiał ich przekonywać. Na murach i parkanach rozlepiał zwięzłe wyjaśnienia prawd wiary w formie ulotek. W kontaktach między ludźmi wyznawał zasadę, że „Więcej much się złapie na kroplę miodu niż na całą beczkę octu”. W ten sposób miał odzyskać dla Kościoła kilkadziesiąt tysięcy kalwinów.

W 1599r. został mianowany biskupem pomocniczym, a w 1602r. biskupem Genewy. Swoją posługę rozpoczął od wizytacji 450 parafii swojej diecezji: niestrudzenie przemawiał, spowiadał, udzielał sakramentów świętych, rozmawiał z księżmi i nawiązywał bezpośrednie kontakty z wiernymi. Wizytował także klasztory, zreformował kapitułę katedralną, popierał Bractwo Nauki Chrześcijańskiej. Swój wolny czas poświęcał nauczaniu.

Stworzył nowy ideał pobożności – wydobył z ukrycia życie duchowe, wewnętrzne, praktykowane w klasztorach, aby „wskazywało drogę tym, którzy żyją wśród świata”. We współpracy ze św. Joanną Franciszką de Chantal założył nową rodzinę zakonną sióstr Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny (wizytek), a w Paryżu spotkał się ze św. Wincentym a Paulo.

Zmarł nagle 28 grudnia 1622r. w Lyonie. Został beatyfikowany w 1661r., a kanonizowany w 1665r. Papież Pius IX ogłosił go doktorem Kościoła (1877), a Pius XI patronem dziennikarzy i prasy katolickiej (1923).